منوی مدیریت محصول

فضیلت واعمال ماه  ربیع الاول

ماه ربیع الاول مانند نامش بهار ماه های دوازده گانه است؛به جهت اینکه آثار رحمت خداوند در آن هویداست . در این ماه ذخایر برکات خداوند و نورهای زیبایی او بر زمین فرود آمده است . زیرا میلاد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم ) در این ماه است و می توان ادعا کرد از اول آفرینش ‍ زمین رحمتی مانند آن به خود ندیده است .

به مناسبت حلول ماه ربیع الاول آداب و اعمال مخصوصی  به طور مشترک در کتب «زاد المعاد»، «مفاتیح الجنان» و «اقبال الاعمال» آمده است، ازجمله آنهاست:  

1- زیارت پیامبر(ص) و امام علی(ع)

هرچند علما در این روز زیارت ذکر نکرده اند امّا زیارت حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و حضرت امیر المؤمنین-صلوات اللّه علیهما-در این روز مناسب است چون حق تعالی آن دو جان تقدّس بنیان (حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و حضرت امیر المؤمنین-صلوات اللّه علیهما-) را از کید کافران حفظ کرد.

2- روزه گرفتن

چون حق تعالی آن دو جان تقدّس بنیان (حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و حضرت امیر المؤمنین-صلوات اللّه علیهما-) را از کید کافران حفظ کرد گفته اند که روزش را که روز اوّل ماه ربیع الاوّل است مستحب است که برای شکر این نعم عظیمه روزه بدارند.

3-دعای اول ماه ربیع الاول

وَجَدْنَا ذَلِکَ فِی کِتَابِ الْمُنْتَخَبِ فَقَالَ مَا هَذَا لَفْظُهُ الدُّعَاءُ

در کتاب «المختصر من المنتخب» آمده است:

فِی غُرَّةِ رَبِیعٍ الْأَوَّلِ تَقُولُ

«دعای اول ماه ربیع الاول به این صورت است:

اللَّهُمَّ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ یَا ذَا الطَّوْلِ وَ الْقُوَّةِ وَ الْحَوْلِ وَ الْعِزَّةِ

خداوندا، معبودی جز تو نیست، ای بخشنده و نیرومند و دگرگون کننده و سربلند،

سُبْحَانَکَ مَا أَعْظَمَ وَحْدَانِیَّتَکَ وَ أَقْدَمَ صَمَدَانِیَّتَکَ وَ أَوْحَدَ إِلَهِیَّتَکَ

پاکی تو و چقدر یگانگی تو عظیم و بی نیازی ات دیرینه و معبودیتت یگانه

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَرِّفْنَا بَرَکَةَ هَذَا الشَّهْرِ وَ یُمْنَهُ وَ ارْزُقْنَا خَیْرَهُ

خداوندا، بر محمد و آل محمد درود فرست و ما را با برکت و فرخندگی این ماه آشنا گردان و خیر آن را روزی مان کن

وَ اصْرِفْ عَنَّا شَرَّهُ وَ اجْعَلْنَا فِیهِ مِنَ الْفَائِزِینَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین‏

و از شرّ آن بازدار و از رستگاران در آن قرار ده، به رحمتت ای مهربان ترین مهربانان.

شب اوّل لیله المبیت

اين شب به نام «ليلة المبيت» مزيّن است، در اين شب يك حادثه مهمّ تاريخى واقع شد و آن اين كه در سال سيزدهم بعثت، رسول خدا صلى الله عليه وآله از مكّه به قصد هجرت به سوى مدينه، از شهر خارج شد و در «غار ثور» پنهان گرديد و امير مؤمنان على عليه السلام براى اغفال دشمنان، فداكارانه در بستر رسول خدا صلى الله عليه وآله خوابيد و مشركان قريش كه خانه رسول خدا صلى الله عليه وآله را محاصره كرده بودند، به گمان آن كه رسول خدا صلى الله عليه وآله در بسترش آرميده است، تا صبح منتظر ماندند و چون صبحگاهان با شمشيرهاى برهنه به منزل آن حضرت هجوم بردند تا رسول اللّه صلى الله عليه وآله را بكشند، على عليه السلام را ديدند كه از آن بستر برخاست! بدين سان، رسول خدا صلى الله عليه وآله در فرصتى مناسب خود را از چنگال مشركان قريش نجات داد و على عليه السلام نيز با اين فداكارى، عشق و علاقه و برادرى خود را نسبت به رسول خدا صلى الله عليه وآله نشان داد; اين در حالى بود كه هر زمان ممكن بود كسى را كه در بستر خوابيده به قتل برسانند.

آيه شريفه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبادِ; بعضى از مردمِ  با ايمان و فداكار جان خود را در برابر خشنودى خدا مى فروشند; و خداوند نسبت به بندگان مهربان است» در حقّ آن حضرت نازل شد.

سال هجرت رسول خدا صلى الله عليه وآله مبدأ تاريخ مسلمانان است و تحوّلى عظيم در جهان اسلام روى داد.

اول ربیع الاول سالروز هجرت رسول خدا (ص) ازمکه به مدینه

امروز جمعه 18 آبان 1397  برابر با اول ربیع الاول مصادف است با سالروز هجرت حضرت رسول اکرم(ص) از مکه به مدینه . مسلمانان در نتیجه آزار و فشارهای قریش دسته دسته رهسپار مدینه شدند و رسول خدا به انتظار اِذن پروردگارش در هجرت از مـکه و رفتن به مدینه باقى ماند. 

مشرکان مکه از پیشرفت و گسترش اسلام پیوسته در بیم و هراس بودند و شکست و زوال خود را نزدیک و نزدیک تر مى دیدند از این رو در دارالندوة گرد آمده ، به فکر چاره افتادند. ابوجهل که از سخت ترین دشمنان اسلام بود، گفت: اى جماعت قریش احدى از عرب محترم تر از ما نبود و ما در حرم امن الهى بودیم، عرب هر سال 2 بار به مکه مسافرت مى کرد و کسى در ما طمع نداشت تا آن که محمد(ص) در میان ما پیدا شد، ما او را به سبب صلاح و امانتش امین نام نهاده بودیم، مدتى است که او خود رارسول خدامی خواند . به خدایان ما بد می گوید  ما را سفیه و بى خرد می نامد، جوانان ما را فاسد کرده و جمع ما را به افتراق می کشاند.  اجتماع گرد آمده پس از بررسی پیشنهادات مختلف بر آن شدند که از هر تیره اى از تیره هاى قریش یک مرد مشهور انتخاب شود حتى یک نفر هم از بنى هاشم و آن وقت همه یکباره به محمد حمله کرده به قتلش برسانند و خون بهای او را 3 برابر و حتى اگر 10 برابر هم خواستند، بپردازند. سرانجام 15 نفر از جمله ابولهب عموى رسول الله (ص) را انتخاب کردند که آن حضرت را به قتل برسانند. آنگاه از مجلس مشورت پراکنده شده، قرار گذاشتند که نقشه را شب هنگام اجرا کنند و کسى را از آن تصمیم خبر ندهند. شب موعود، ابولهب گفت: شب مناسب نیست. منتظر بمانیم وقت صبح حمله کرده کارش را بسازیم، بنابراین در اطراف منزل آن حضرت به انتظار ایستادند. 

در این هنگام آیه و «اذ یمکر بک الذین کفروا لیثبتوک او یقتلوک او یخرجوک و یمکرون و یمکرالله والله خیر الماکرین»: « و یاد کن هنگامى را که کافران درباره تو نیرنگ مى کردند تا تو رابه بند کشند یا بکشند یا (از مکه ) اخراج کنند و نیرنگ مى زدند، و خدا تدبیر مى کرد و خدا بهترین تدبیر کنندگان است» (30 سوره انفال) بر پیامبر نازل شد و به این ترتیب خداوند رسولش را از تصمیم و توطئه آنان آگاه ساخت . 

لذا در شب اوّل ماه ربیع (سال چهاردهم بعثت) رسول خدا(ص) از مکه بیرون رفت و در همان شب حضرت علی(ع) در بستر رسول خدا بیتوته کرد و آن شب را «لیلة المبیت» گفتند. رسول خدا در این شب رهسپار غار ثور شد و ابوبکر بن ابوقحافه نیز با وی همراه گشت و پس از 3 روز که در غار ثور ماندند، در شب چهارم ربیع الاول راه مدینه را در پیش گرفتند. 

اهمیت هجرت 

هجرت پیامبر اسلام (ص) ازچند جهت از مهمترین رویدادهای تاریخ اسلام به شمار می رود؛«مبدأ تاریخ اسلام قرار گرفتن این هجرت»، «جان فشانی حضرت علی ـ علیه السلام ـ با خوابیدن در بستر پیامبر ـ صلی اللّه علیه وآله ـ در شب هجرت»، «رخ دادهای مسیر هجرت مانند ساختن نخستین مسجد در تاریخ هجری به دست مبارک پیامبر اکرم ـ صلی اللّه علیه وآله ـ و بنا بر قولی اقامه نخستین نماز جمعه» و «زمینه ساز بودن این هجرت در تشکیل پایه های حکومت اسلام در مدینه» از مهمترین و تاثیر گذارترین رویدادها در جهت تثبیت و تقویت اسلام در آن دروران است. هجرت تاریخى پیامبر اکرم(ص) که نقطه عطفى در تاریخ اسلام محسوب مى شود, انقلابى نوین در جهت شکوفایى و گسترش رسالت پیامبر اکرم پدید آورد و در حقیقت وسیله ى مناسبى براى اوج گیرى نهضت الهى و تثبیت دولت اسلامى رسول الله مى باشد. هم چنان که على(ع) مى فرماید: «علابها ذکره و امتد منها صوته، نام و یاد رسول خدا(ص) به واسطه هجرت به مدینه، اوج گرفت و آواى توحیدى اش بر نقاط عالم طنین انداز شد.»