منوی مدیریت محصول

حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای:
«خوشا به حال آن کسانی که در حال پیاده‌روی هستند یا پیاده‌روی خواهند کرد و به زیارت اربعین خواهند رسید و آن زیارت خوش مضمونِ روز اربعین را إن‌شاءالله خطاب به حضرت خواهند خواند. ما هم اینجا با شوق و با حسرت نگاه میکنیم به این گامهایی که:
هزاران گام در راه است و دل مشتاق و من حیران
که چون ره می توانم یافتن سوی درون من هم» ۱۳۹۶/۰۸/۱۵

 

  اربعینى كه اسلام را زنده نگه داشته است‌

بعد از واقعه عاشورا، كاروان اهل بیت امام حسین(ع) با طى مسافت زیاد و تحمل مشقت‌ها و سختى‌هاى اسارت در طى چهل روز، پیام نهضت عاشورا را زنده نگه داشتند و حقیقت قیام امام حسین(ع) را به تصویر كشیدند و جنایت‌هاى امویان را آشكار نمودند. رهبرى این جنگ تبلیغاتى برعهده‌ى اسرا و به‌ویژه حضرت زینب(ع) و امام سجاد(ع) بود. ثمره این افشاگرى‌ها زنده‌‌ماندن قیام حسینى در دل مردم و ایجادنمودن موج تنفر از حكومت ظالم اموى بود. در حقیقت این چهل روز مبارزه سیاسى اهل بیت امام حسین(ع) و پیروزى در جنگ تبلیغاتى بود كه عامل ماندگارى قیام حسینى و حفظ ارزش‌هاى اسلامى در تاریخ شد و سیاست رعب و وحشت یزیدیان با افشاگرى‌هاى اهل‌بیت با شكست روبه‌رو شد.

پس از این پیروزیِ همراه با سختی و مشقت بود كه اهل بیت امام حسین(ع) برای زیارتش گام در مسیر كربلا نهادند تا در روز اربعین در كربلا حضور داشته باشند و با بازگشت خود به مبدا حركت در چهلمین روز شهادت آن حضرت، اهمیت این قیام و هدف نهایى آن‌را باز تكرار نمایند.

علاوه براین‌كه دشمنان سعى داشتند با دفن شهیدان كربلا بدون اطلاع از این عمل و بدون هیچ نشان و علامتى، حتى مكان شهادت آنان را در تاریخ دفن نمایند تا از آن واقعه دردناك و جنایات وحشیانه یاد و خاطره‌‌اى درتاریخ باقى نماند. اما بازگشت كاروان كربلا، خود یادآور حقیقت نهفته در این خاك بود. بنابراین یكى از دلایلى كه باعث شده این روز، روز مخصوص زیارتى امام حسین(ع) باشد این است كه در این روز سر مقدس حضرت به بدن شریفش ملحق شد. چنان‌كه سید مرتضى در بعضى از مسائل خود فرموده: «رأس مقدس امام حسین(ع) از شام به كربلا برگشت و به بدن مباركش ملحق شد.» شیخ طوسى در توضیح این مطلب فرموده است: «زیارت اربعین از همان است.»

باتوجه به همین اهداف بود كه در این روز جابربن عبدالله انصارى از یاران پیامبر و حضرت على(ع) نیز با پاى پیاده خود را به كربلا رساند تا در این روز به زیارت سالار شهیدان نائل شود. این‌گونه بوده است كه راهپیمایى اربعین از آن زمان به بعد، سیره مستمره شیعه از زمان ائمه(ع) گردید و شیعیان حتى در سخت‌‌ترین شرایط سیاسى و اجتماعى یعنى دوران بنى ‌امیه و بنى ‌عباس، خود را بر آن ملزم دانسته و این حركت را زنده نگه داشته‌‌اند؛ چنان‌كه شیخ انصارى این حركت را به‌عنوان رسم و نمادى براى شیعیان معرفى مى‌كند و اثرات حیات‌‌بخش آن براى جهان اسلام تا به امروز قابل مشاهده است.

همانگونه كه مقام معظم رهبرى مى‌فرمایند: «اولین جوشش‌هاى چشمه جوشان محبت حسینى- كه شطّ همیشه جارى زیارت را در طول این قرن‌ها به‌راه انداخته است- در اربعین پدید آمد. مغناطیس پُرجاذبه حسینى، اولین دل‌ها را در اربعین به‌سوى خود جذب كرد؛ رفتن جابربن‌عبدالله و عطیّه به زیارت امام حسین(ع) در روز اربعین، سرآغاز حركت پُربركتى بود كه در طول قرن‌ها تا امروز، پیوسته و پى‌درپى این حركت پُرشكوه‌تر، پُرجاذبه‌تر و پُرشورتر شده است و نام و یاد عاشورا را روزبه‌روز در دنیا زنده‌تر كرده است.»

با تامل در این اهداف و ثمرات است كه در مى‌‌یابیم كه چرا امام حسن عسكرى(ع) زیارت اربعین را از «علائم مومن» بیان نموده و مى‌‌فرمایند: «نشانه‌هاى «مؤمن» پنج چیز است: نماز پنجاه و یك ركعت، زیارت اربعین، انگشتركردن در دست راست، پیشانى بر خاك نهادن و «بسم الله» را در نماز، آشكارا گفتن.» با تامل در این روایت مى‌‌توان دریافت كه اهمیت زیارت اربعین، تنها به این نیست كه از نشانه‌هاى ایمان است، بلكه طبق روایت امام عسكرى(ع) در ردیف نمازهاى واجب و مستحب قرار گرفته است. بر پایه این روایت، همان‌گونه كه نماز ستون دین و شریعت است، زیارت اربعین كه موجب زنده نگه داشتن پیام عاشورا و قیام حیات بخشى حسینى مى‌شود، نیز ستون ولایت مى‌‌باشد؛ چراكه این زیارت با احیاى مجدد پیام حقیقى قیام عاشورا یعنى مبارزه با مظاهر واقعى شرك و ستم، ایمان را در دل مومنان زنده نگه مى‌دارد و از آنان مى‌خواهد كه همچون مولاى خویش در مبارزه با ظلم و ستم دشمنان دین گام بردارند و از جهالت و گمراهى رهایى یابند. این همان حقیقتى است كه در زیارت اربعین حضرت سیدالشهداء(ع) به آن اشاره شده و در آن فلسفه شهادت حضرت، نجات بندگان خدا از جهالت و گمراهى معرفى شده است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیك لِیسْتَنْقِذَ عِبَادَك مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیرَةِ الضَّلالَةِ وَ قَدْ تَوَازَرَ عَلَیهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْیا وَ بَاعَ حَظَّهُ بِالْأَرْذَلِ الْأَدْنَى وَ شَرَى آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الْأَوْكسِ وَ تَغَطْرَسَ وَ تَرَدَّى فِى هَوَاهُ وَ أَسْخَطَك وَ أَسْخَطَ نَبِیك، وَ أَطَاعَ مِنْ عِبَادِك أَهْلَ الشِّقَاقِ وَ النِّفَاقِ وَ حَمَلَةَ الْأَوْزَارِ الْمُسْتَوْجِبِینَ النَّارَ»

پیاده‌روى اربعین؛ تكرار پیام عاشورا در عصر حاضر

باتوجه به اهداف و ثمراتى كه بیان شد، زیارت اربعین را باید احیاگر پیام عاشورا و نهضت حسینى در تمامى تاریخ و اعصار عنوان نمود كه در حقیقت براى رهروان آن حضرت، تحقق بخش عملى خطاب امام زمان(عج) به جد بزرگوارشان و سوگوارى براى آن حضرت است كه مى‌‌فرمایند: «اگر در كربلا نبودم تا یارى ات كنم حال برایت گریه مى‌كنم و اگر اشكم تمام شود برایت خون مى‌گریم.»

این‌گونه است كه شیعیان با حركت پیاده‌‌روى عظیم خود و به راه‌‌انداختن خیل خروشان مشتاقان به‌سوى كربلا و اقامه عزا براى آن حضرت، حماسه‌اى وصف‌ناشدنى و جلوه‌اى درك‌ناشدنى از نهضت حسینى را مى‌آفریند تا به دشمنان اسلام و مستكبران و یزیدیان و امویان زمانه بفهمانند كه هدف واقعى امام حسین(ع) براى همیشه زنده است و ماندگار خواهد ماند و اینان تا پاى جان بر عهد خویش وفا دارند و امروز روزى است كه باید همگان از جهالت و گمراهى نجات یابند و راه حسین(ع) كه راه نجات و سعادت است را بپیمایند. سرّ احادیث وارد شده از ائمه معصومین(ع) در فضیلت زیارت امام حسین(ع) در مواقف و زمان‌هاى خاص و حتى با پاى پیاده نیز، مى‌تواند زنده نگه‌‌داشتن این اهداف مهم باشد. چنان‌كه امام صادق(ع) در خصوص زیارت امام حسین(ع) با پاى پیاده و تحمل سختى‌هاى این‌راه مى‌فرماید: «هركس با پاى پیاده به زیارت قبر امام حسین(ع) در كربلا برود، در هر قدمى كه برمى‌دارد، گناهان وى بخشیده مى‌شود، هر قدمى یك حسنه و یك درجه به حسنات و مقام او اضافه مى‌شود و خداوند در این مسیر دو فرشته را موكل وى قرار مى‌دهد كه هرچه از زبان وى خارج مى‌شود را به‌عنوان حسنه ثبت كند.» هم‌چنین امام باقر(ع) مى‌فرمایند: «لَوْ یَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِى زِیَارَةِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ(ع) مِنَ الْفَضْلِ لَمَاتُوا شَوْقاً وَ تَقَطَّعَتْ أَنْفُسُهُمْ عَلَیْهِ حَسَرَاتٍ.»

پس مى‌توان گفت زنده نگه‌داشتن قیام باعظمت امام حسین(ع) در تمامى این چهل روز و به‌خصوص در روز اربعین، تقویت روحیه انقلابى و مبارزه با ظلم و ستم، پیوند عاطفى و دوستى و محبت بین امت و اهل بیت(ع) و آشنا شدن مردم با معارف دین اسلام، وفادارى نسبت به مظلومیت و مظلومان و مخالفت با ظالمان را به همراه دارد. چنان‌كه شاهد هستیم تكرار این حماسه بزرگ در هر سال و شكل‌‌گیرى این اجتماع و اتحاد، علاوه براین‌كه امیدوارى دوستان و حیرت و ناامیدى دشمنان اهلبیت(ع) را به‌دنبال داشته، مى‌تواند با آگاهى بخشى و بیدارسازى جهان اسلام، قیام عمومى مسلمین علیه ظلم و جور یزیدیان و مستكبران زمان را نیز به یارى خداوند تدارك دهد؛ ظلمى كه دامنگیر سرزمین‌هاى اسلامى و مسلمانان از فلسطین و لبنان گرفته تا عراق و سوریه، از یمن و بحرین گرفته تا افغانستان و پاكستان و... شده است، قیامى كه مركز ثقل آن كربلا و نقطه توجه و وحدت بخش آن مغناطیس «حب حسین بن على(ع)» است.

بنابراین باید به ظرفیت عبادى و سیاسى اربعین براى جامعه اسلامى و فرآورى ذخایر آن توجه خاص نمود و از فواید آن به شكل مناسب در تمامى روزهاى سال بهره مند شد. چنان‌كه حضرت امام(ره) در رابطه با بهره‌‌مندى همه‌‌جانبه از سوگوارى براى حضرت اباعبدالله‌‌الحسین(ع) توصیه نموده و مى‌فرماید: «انگیزه این گریه و این اجتماع در مجالس روضه را خیال نكنید فقط این است كه ما گریه كنیم براى سیدالشهداء این جنبه سیاسى این مجالس بالاتر از همه‌ى جنبه‌هاى دیگرى كه هست. مسأله، مسأله سیاسى است كه ائمه ما با همان دیدِ الهى كه داشتند، مى‌خواستند كه این ملت‌ها را با هم بسیج كنند و یكپارچه كنند از راه‌هاى مختلف. این‌ها را یكپارچه كنند تا آسیب‌پذیر نباشند.»